قالب وردپرس
 

برنامه کنترل بیولوژیک در ایران در سال 1310 با کنترل بیولوژیک کلاسیک شروع شد. درآن زمان با ورود نهال‏های آلوده مرکبات به کشور، شپشک استرالیایی روی مرکبات در استان‏های شمالی طغیان نمود. با واردسازی کفشدوزک استرالیایی از فرانسه و پرورش اولیه و رهاسازی در باغات مرکبات، آفت کنترل شد. پس از آن تعداد دیگری از دشمنان طبیعی مثل کفشدوزک کریپتولموس، زنبور پروسپالتلا، زنبور تریکوگراما و کنه شکارگری فیتوزیلوس به کشور وارد سازی شد.
در سال¬های 40-1320 با طغیان سن گندم، پرورش و رهاسازی زنبورهای پارازیتوئید تخم سن در استان‏های تهران (ورامین) و اصفهان انجام شد. این شروع تولید انبوه و رهاسازی دشمنان طبیعی بومی برای کنترل آفات در کشور بود.
به منظور تجمیع نیم قرن فعالیت‏ و برنامه‏های کنترل بیولوژیک در کشور، در سال 1363 با پیگیری و تلاش زنده یاد دکتر بیات اسدی، بخش تحقیقات کنترل بیولوژیک در موسسه تحقیقات گیاه‏پزشکی کشور تاسیس شد. در بدو کار، خانم مهندس رضایی، آقای مهندس دانیالی، آقای مهندس کریمیان، آقای مهندس نجفی نوایی، آقای مهندس حیدری، آقای دکتر امیرصادقی، آقای گلبنی، آقای اکبری و آقای قاسمی مشغول بکار شدند. در ادامه آزمایشگاه‏های کنترل بیولوژیک آمل و خشکه‏داران نیز به عنوان ایستگاه‏های میدانی تحت هدایت بخش قرار گرفتند.
تاکنون صدها پروژه تحقیقاتی در زمینه جمع آوری، شناسایی و معرفی عوامل کنترل بیولوژیک توسط بخش تحقیقات کنترل بیولوژیک انجام شده است. حاصل این تحقیقات معرفی زنبورهای Trichogramma sp. ، Bracon hebetor، کفشدوزک Cryptolaemous montrouzieri، بالتوری Chrysoperla carnea و روش‏های تولید انبوه و انتقال دانش فنی آنها به بخش خصوصی بوده است. به‏ علاوه توسعه عوامل کنترل بیولوژیک میکروبی مانند باکتری Bacillus thuringiensis، قارچ Beauveria bassiana، قارچ Trichoderma sp. ویروسهای بیمارگر حشرات در بخش تحقیقات کنترل بیولوژیک مورد تاکید بوده است.
یک دهه پس از تاسیس بخش، در سال 1374 تصویب طرح ملی کاهش مصرف سموم (طرح توسعه کاربرد فرآوردهای بیولوژیک و بهینه‏سازی مصرف کود و سم در کشاورزی) منجر به جهت‏گیری کاربردی‏تر برنامه‏های بخش شد. نتایج بارز اولیه آن کاهش مصرف سم به‏ویژه روی برنج بود.
بر اساس همسویی فعالیت‏های تحقیقاتی بخش با برنامه اقتصاد مقاومتی در کشور، برنامه‏هایی برای آمادگی و مقابله با اثرات ناشی از تغییر اقلیم و کاهش بارندگی، ظهور و طغیان آفات جدید و همزمان تولید محصولات کشاورزی سالم و پایدار ارائه شده است. با عنایت به همین اولویت‏ها، یک برنامه میان‏مدت برای توسعه کنترل بیولوژیک در گلخانه‏های سبزی و صیفی ارائه شد. از جمله دستاوردهای این برنامه، ارائه دانش فنی تولید زنبور Encarsia formosa و سن شکارگر Nesidiocoris tenuis به‏عنوان عوامل کنترل یبولوژیک مهم آفات گلخانه‏ای بوده است. به‏علاوه شکارگر جدیدی به نام Coenosia attenuataبرای فون حشرات مفید گلخانه‏ها معرفی شد. با تکمیل برنامه، بخش تحقیقات کنترل بیولوژیک برای اجرای IPM متشکل از دشمنان طبیعی بومی، فرآورده‏های گیاهی و بیولوژیک تجاری و حفظ و حمایت برای قطع کاربرد سموم شیمیایی در کشت‏های تحت پوشش دستورالعمل منتشر کرده است. جدیدترین موضوعات تحقیقاتی بخش در زمینه فرمولاسیون عوامل میکروبی بالقوه و معرفی و کاربرد نماتدهای بیمارگر در کنترل بیولوژیک آفات می¬باشد.
مدیران بخش تحقیقات کنترل بیولوژیک
1- آقای دکتر بیات اسدی
2- آقای مهندس دانیالی
3- آقای دکتر رضاپناه
4- آقای دکتر فرخی
5- آقای مهندس جوانمقدم
6- آقای دکتر عسکری
7- اقای دکتر مرزبان
8- آقای دکتر شیرازی

بخش تحقیقات کنترل بیولوژیک یکی از بخش¬های ستادی مؤسسه تحقیقات گیاه¬پزشکی كشور می¬باشد که در سال 1363 با هدف ساماندهی تحقیقات کنترل بیولوژیک و استفاده از این روش در مدیریت انبوهی آفات و بیمارگرهای گیاهی تأسیس شد.
در حال حاضر 13 نفر محقق و هیات علمی، 7 نفر کارشناس، 3 نفر تکنسین و 4 نفر همکار خدمات در بخش مشغول بکار هستند. همسو با برنامه های ملی در زمینه سلامت و امنیت غذایی، تولید محصولات کشاورزی بدون باقیمانده سم، حفظ کیفیت محیط زیست، سلامت انسان و دام و لحاظ وحدت عوامل زنده و غیرزنده زیست بوم‏های کشاورزی، بخش تحقیقات کنترل بیولوژیک اهداف ذیل را دنبال می کند:
فعالیت¬های تحقیقاتی آن در زمینه كنترل عوامل خسارت¬زا در زیست بوم¬های کشاورزی و منابع طبیعی شامل موارد زیر است:
1- کنترل بیولوژیک کلاسیک و نئوکلاسیک برای کنترل آفات وارداتی و بومی
2- تولید انبوه و رهاسازی دشمنان طبیعی بومی برای ترمیم جمعیت آنها در زیست بوم‏های کشاورزی
3- حفظ و حمایت از دشمنان طبیعی برای اقتصادی کردن کنترل بیولوژیک
4- بررسی اثرات متقابل سایر روش‏های کنترلی آفات با روش کنترل بیولوژیک
5- مطالعه‏ی تاثیر شرایط محیطی روی دشمنان طبیعی
6- بررسی و معرفی فرمولاسیون‏های موثر عوامل میکروبی برای ارتقای کارایی آنها
7- توسعه کنترل بیولوژیک آفات بر اساس پیش آگاهی
8- توسعه استفاده از روش‏های مختلف کنترل بیولوژیک در برنامه IPM در زیست بوم‏های مختلف کشاورزی
9- شناسایی و معرفی میکروارگانیسم‏های اپی‏فیت و اندوفیت گیاهان زراعی برای توسعه کنترل بیولوژیک بیماری‏های گیاهی
10- ارزیابی مقاومت القایی گیاهان بر اساس میکروارگانیسم‏های هم‏زیست
11- کاربرد قارچ‏ها و باکتری‏ها در پالایش آلودگی خاک
12- شناسایی ویروس‏های بیمارگر قارچ‏ها و باکتری‏خوارها
بخش تحقيقات کنترل بیولوژیک تاکنون حدود 500 طرح تحقیقاتی را به طور مستقيم یا غیرمستقیم اجرا، هدايت و يا مدیریت كرده است. حاصل اين تلاش¬ها، جایگزینی روش مبارزه شیمیایی با روش كنترل بیولوژیک در برخی از محصولات اساسی کشاورزی بوده است. در طول سه دهه تلاش (1393-1363)، دستاورد فعالیت¬های پژوهشگران بخش تحقيقات کنترل بیولوژیک، توسعه¬ی برنامه¬های کنترل بیولوژیک آفات در محصولات مختلف زراعی، باغی و گلخانه¬ای در کشور بوده است.

آزمایشگاه تحقیقات پارازیتوئیدها
آزمایشگاه تحقیقات شکارگرها
آزمایشگاه تحقیقات میکروارگانیسم‏های مفید
آزمایشگاه تحقیقات موجودات مفید
آزمایشگاه تحقیق و توسعه (پرتوها)
آزمایشگاه تحقیقات مولکولی ویروس شناسی حشرات و زیست‏فناوری
آزمایشگاه تحقیقات کنترل بیولوژیک آمل
اطلاعات بیشتر

پیشنهاد، طراحی و اجرای طرح‏ها و پروژه‏ها در تمام زمینه‏های کنترل بیولوژیک در سطوح ملی، منطقه‏ای و بین المللی
جمع‏ آوری و نگهداری منابع ژنتیکی پارازیتوئیدها، شکارگرها و عوامل میکروبی مفید
ارایه دانش فنی تولید انبوه دشمنان طبیعی در مقیاس وسیع با دیدگاه کاربردی
انجام آزمون کنترل کیفیت برای عوامل و فرآورده‏های تجاری کنترل بیولوژیک
تأمین نیازهای تحقیقاتی موسسات و مراکز علمی، دانشگاه‏ها و دستگاه‏های اجرایی نظیر در زمینه‏ی کنترل بیولوژیک آفات
ارتباط و همکاری با سازمان‏های ملی و بین المللی برای اجرای پروژه‏های مشترک مصوب به صورت قرارداد یا تفاهم نامه
راهنمایی و مشاورت دانشجویان مقاطع کارشناسی‏ارشد و دکتری
برگزاری دوره‏ها و کارگاه‏های آموزشی برای دانشجویان و کارشناسان بخش خصوصی
توانمندسازی کشاورزان، مروجین، مدیران مزرعه، کارشناسان کنترل آفات و کلینیک‏های گیاه‏پزشکی و محققین جوان در مطالعات آزمایشگاهی، گلخانه‏ای و مزرعه‏ای کنترل بیولوژیک آفات
مشاورت و ارائه اطلاعات لازم برای ثبت فرآورده های کنترل بیولوژیک به منظور ترغیب و تشویق بخش خصوصی به سرمایه گذاری روی عوامل و فرآورده‏های جدید
میزبانی دفتر قطب علمی ارگانیک
میزبانی دفتر انجمن ملی تولید کنندگان عوامل کنترل بیولوژیک

معرفی عوامل کنترل بیولوژیک ماکرو شامل:Trichogramma spp. ، Bracon hebetor، Cryptolaemus montrouzieri، Chrysoperla carnea،Encarsia berlesei ، Telenomous busseolae و تعدادی از عوامل میکروبی از جمله Bacillus thuringiensis، Beauveria bassiana،Trichoderma harzianum، ویروس گرانولی کرم سیب و ویروس NPV کرم قوزه پنبه. در حال حاضر مجموعاً 130 انسکتاریوم و 5 شرکت تولید کننده عوامل میکروبی در کشور فعال هستند.
ارائه پروتکل و انجام کنترل کیفیت عوامل کنترل بیولوژیک تجاری و آزمایشگاهی به منظور صدور مجوز مصرف توسط سازمان حفظ نباتات به متقاضیان
نگهداری بانک زنده عوامل ماکرو و میکروی کنترل بیولوژیک
ارایه استانداردها و دستور العمل‏های کنترل کیفیت دشمنان طبیعی بومی
انتشار دستورالعمل فنی و بروشورهای ترویجی در زمینه کنترل بیولوژیک آفات
ثبت نشریه مهار زیستی در گیاه پزشکی برای تشویق و افزایش انتشارات علمی کنترل بیولوژیک
عضویت سازمان جهاني كنترل بيولوژيك (IOBC / WPRS)
تشکیل پروتکل برای بررسی اثرات سوء سموم روی دشمنان طبیعی براساس استانداردهای IOBC / WPRS