قالب وردپرس

با استناد به مدارک موجود، کار جمع‌آوری و شناسایی حشرات ایران از اواسط قرن هجدهم و اوایل قرن نوزدهم میلادی به همت حشره‌شناسان روسیه تزاری و بعضاً سایر کشورهای اروپایی آغاز شد. نمونه‌هایی که این حشره‌‌ شناسان جمع‌آوری و شناسایی کرده‌اند، هنوز در بعضی موزه‌های خارجی به‌ویژه سنت پترزبورگ روسیه (لنینگراد و پتروگراد سابق)، پاریس و لندن (بریتیش موزیوم) وجود دارد. در اواخر قرن سیزدهم هجری شمسی (1298 ه.ش.)، شادروان جلال افشار، پس از پایان تحصیلات عالیه در روسیه به ایران بازگشت و تدریس و تحقیق در زمینة حشره‌شناسی و جانورشناسی را آغاز کرد. وی در سال 1302 واحد کوچکی به نام ادارة تشخیص محلی آفات و مبارزه با آن‌ها را بنیان گذاشت. این اقدام او به‌واقع آغاز رسمی تحقیقات و کار اجرایی شناسائی، جمع‌آوری و مجموعه‌سازی از حشرات ایران توسط خود ایرانیان به شمار می‌رود.
شادروان استاد جلال افشار در سال 1322 در وزارت کشاورزی آن زمان آزمایشگاه حشره‌شناسی و دفع آفات را در دو اتاق کوچک تاسیس کرد. در سال 1324 چند حشره شناس و گیاه‌پزشک روسی از جمله الکساندرف کیریوخین، چوآخین و نیز چند جوان دانش‌آموختة دانشکده کشاورزی کرج که از شاگردان افشار بودند، به این آزمایشگاه پیوستند که بعدها هر یک تبدیل به چهره‌ای نام‌آور در رشته‌های مختلف گیاه‌پزشکی، حشره‌شناسی، بیماری‌شناسی گیاهی و گیاه‌شناسی شدند که از میان آنان می‌توان به شادروان مهندس قدرت‌اله فرح‌بخش و شادروان مهندس هایک میرزایانس اشاره کرد.
شادروان میرزایانس در طی دهه‌های بعدی با تلاش و کوشش پی‌گیر و خستگی‌ناپذیر خود به جمع‌آوری، بررسی و شناسایی فون حشرات ایران پرداخت و در این راه از کمک‌های بی دریغ دوستان و همکارانش برخوردار بود که حاصل آن تلاش‌ها و پایمردی‌ها، هم اکنون وجود موزه‌ای عظیم است. نمونه‌های جمع‌آوری شده این پیش‌کسوتان هنوز در موزة حشرات هایک میرزایانس در موسسة تحقيقات گياه‌پزشكي كشور (موسسه بررسی آفات و بیماری‌های گیاهی سابق) وجود دارد و موجب غنای این مجموعه است. تخصص اصلی شادروان ميرزايانس، شناسایی راست بال مانندها بود و در این راه آنقدر پیش رفت که به چهره‌ای شناخته شده و معروف در بین ملخ‌شناسان جهان مبدل شد. با افتتاح رسمی موسسه بررسی آفات و بیماری‌های گیاهی در سال 1342، قسمت رده‌بندی حشرات به عنوان یکی از تقسیمات مهم مؤسسه در طبقه سوم ساختمان مرکزی مؤسسه، در یک سالن بزرگ جای گرفت. در این دوران نزدیک به 50 هزار نمونة اتاله شده و تعدادی نمونه‌ی اتاله نشده در این موزه وجود داشت. در سال 1343 نسل جدیدی از دانش آموختگان رشتة دفع آفات (گیاه‌پزشکی) دانشکده کشاورزی کرج به موسسه پیوستند. با آمدن نسل جدید جوان و جویای نام، کار جمع‌آوری وشناسایی حشرات ایران جهش بی‌سابقه‌ای یافت و سفرهای علمی طولانی به منظور جمع‌آوری حشرات از نقاط مختلف کشور انجام گرفت. با تبدیل این واحد به بخش طبقه‌بندی حشرات (در سیستم شش بخشی موسسه)، شادروان میرزایانس به سمت رئیس و دکتر محمد صفوی به سمت معاون بخش انتخاب شدند. در این دوران که به‌واقع دوران شکوفایی بخش رده‌بندی حشرات و موسسه بررسی آفات بود، تعداد نمونه‌های جمع‌آوری شده به طور جهشی و ناگهانی و در مدتی نزدیک به 15 سال به حدود دو میلیون رسید. در سال 1347 طرح ملی و مستمر (جمع‌آوری، بررسی و شناسایی فون حشرات ایران) تصویب شد و به اجرا در آمد و در نتیجة آن،‌ فعالیت‌های بخش در چارچوب مشخصی منسجم شد. در همین سال‌ها تعدادی از حشره‌شناسان خارجی به صورت مقطعی به این بخش پیوستند و برخی با انجام مسافرت‌هایی به همکاری با این بخش پرداختند. نتیجة همه این فعالیت‌ها توسعه بخش و موزه و شهرت یافتن آن در خارج از کشور با نام موزة حشرات اوین يا موزه حشرات PPDRI (سرواژگان نام انگلیسی موسسه) بود.
در اوایل دهة 1350 ساختمان بزرگ موزه در قسمت 15 هکتاری موسسه تکمیل شد و بخش‌های پایه از جمله بخش رده‌بندی حشرات، بخش گیاه‌شناسی و بخش جانورشناسی کشاورزی به این ساختمان منتقل شدند که طبقه دوم ساختمان، به موزة حشرات و محل کار بخش اختصاص یافت و در چند سال اول انقلاب، تنها شادروان مهندس هوشنگ برومند، مهندس علی پازوکی و مهندس عباس هاشمی همراه با شادروان میرزایانس در بخش رده‌بندی حشرات مشغول به کار بودند. در اواخر دهة 60 و اوايل دهة 70، موج ديگري از نيروهاي جوان و تازه نفس به اين بخش پيوستند و روز به روز بر شمار نمونه‌هاي حشرات موزه افزوده شد. در حال حاضر اين بخش با 11 عضو هيئت علمي و هفت محقق و كارشناس كه بيش‌تر آن‌ها در مقاطع تحصيلي كارشناسي ارشد و دكتري مشغول به تحصيل مي‌باشند، يكي از تأثيرگذارترين بخش‌هاي ستادي مؤسسة تحقيقات گياه‌پزشكي به شمار مي‌آيد.

بخش تحقیقات رده‌بندی حشرت متشکل از موزة حشرات هایک میرزایانس و هشت آزمایشگاه است كه شامل آزمايشگاه‌هاي بال‌پولک‌داران، بال‌غشائیان، جوربالان و بال‌ريشك‌داران، دوبالان، راست‌بال‌مانندها، سخت‌بال‌پوشان، مساوي‌بالان (موريانه‌ها) و حشرات پست و ناجوربالان مي‌باشند. اين بخش با بيش از 50 سال سابقه، به کمک کتابخانة بزرگ و گنجینة ارشمند حشرات موزه، از سال‌ها پیش مرجع رسمی تشخیص حشرات و آفات حشره‌ای و پاسخگوی دیگر بخش‌های موسسه و مراکز تحقیقاتی استان‌ها، سازمان حفظ نباتات، دانشگاه‌ها و دانشکده‌های مختلف، نهادهای علمی و آموزشی و تحقیقاتی کشور و نیز بخش خصوصی بوده است و هم اکنون با اجرای طرح‌هاي ملي و بين‌المللي می‌کوشد تا مطالعة فون حشرات ایران را توسعه بخشیده و روز به روز بر غنای علمی و ویژگی‌های کمی و کیفی موزه و بخش بیافزاید. به‌ دليل گستردگي كشور و وجود اقليم‌هاي متفاوت و غناي فلورستيك، و از سوي ديگر بنا به دلايل متفاوت مانند دخالت انسان در نظم طبيعت، تغييرات آب و هوايي و دگرگوني‌هاي زيست محيطي و اكولوژيك، و گسترش مبادلات كشاورزي و مواد غذايي با ساير كشورها، فون حشرات ايران در معرض تغييرات دايمي است و مي‌توان اذعان نمود كه جهت شناسايي كامل فون حشرات ايران اين سري از تحقيقات همچنان ادامه‌دار خواهد بود. این بخش هر ساله پذیرای شماری از دانشجویان به عنوان کارآموز در رشته‌های مختلف تاکسونومی حشرات و نیز محل مراجعة محققان و کارشناسان حشره‌شناسی و استادان و دانشجویان دانشگاه‌ها و مراکز علمی و تحقیقاتی است. علاوه بر این، از سال‌ها پیش میزبان انجمن‌های حشره‌شناسی ایران و بیماری‌شناسی گیاهی ایران بوده و با اختصاص مکان‌های مناسب برای استقرار دفاتر و کتابخانه‌های آن‌ها کوشیده است تا محل مناسبی برای تجمع و مراجعة حشره‌شناسان و بیماری‌شناسان گیاهی کشور باشد.

آزمایشگاه بال‌پولک‌داران
آزمایشگاه بال‌غشائیان
آزمایشگاه جوربالان و بال‌ریشک‌داران
آزمایشگاه دوبالان‌
آزمایشگاه راست‌بال‌مانندها
آزمایشگاه سخت‌بال‌پوشان
آزمایشگاه مساوی‌بالان (موریانه‌ها) و حشرات پست
آزمایشگاه ناجوربالان (سن‌ها)

اطلاعات بیشتر

اجراي پروژه‌هاي فونستيك بررسي، جمع‌آوري و شناسايي حشرات در نقاط مختلف كشور
نظر به اين‌كه بخش اعظم فون حشرات كشور هنوز ناشناخته باقی مانده است، اجراي چنين مطالعاتي به خصوص در نواحي كم‌تر مطالعه شده مانند جنوب‌شرق، جنوب، شرق و بخش‌هاي مركزي و كويري كشور ضروري است.
تربيت نيروي انساني متخصص
انجام مطالعات تاكسونوميك در گروه‌هاي حشرات نياز به تجربه و آموزش ويژه دارد و براي اين‌كه يك متخصص بتواند جوابگوي نيازهاي تشخيص حشرات در يك گروه باشد و مطالعات لازم را پي‌گيري نمايد نياز به چندين سال صرف وقت است. از اين رو تربيت نيروي انساني بايد فرايندي مستمر در اين زمينه باشد.
نگه‌داري و توسعة مجموعه‌هاي حشرات
حشراتي كه طي مسافرت‌هاي متعدد به نقاط مختلف كشور جمع‌آوري مي‌شوند بايد طبق روش ايمن و استاندارد در يك مكان نگه‌داري شوند، به ترتيبي كه از گزند آفات موزه و حوادث طبيعي و سوانحي چون آتش‌سوزي در امان باشند و در عين حال دسترسي به آن‌ها طبق روش علمي و به سهولت امكان‌پذير باشد. چنين موزه‌اي به عنوان مرجع همواره مورد نياز محققان و دانشجويان خواهد بود و براي ساليان دراز مي تواند مطالعات حشره‌شناسي را حمايت كند. كار ضدعفوني و دفع آفات موزه‌ها كاري وقت‌گير و دقيق و مستلزم صرف هزينه است و ساختمان موزه نيز بايد مطابق استانداردهاي بين‌المللي بنا شود.
مستند سازي اطلاعات موجود به صورت انتشار كتاب‌ها، تك نگاشت‌ها، مقالات و فهرست‌ها و توسعة بانك ژن
مسلماً تحقيقات انجام شده و نتيجة آن‌ها وقتي ارزشمند است كه منتشر شده و در دسترس ديگران قرار گيرد و هم‌چنين به صورت سندي در دسترس باشد. انتشار نتايج امروزه به روش‌هاي مختلف چاپي و الكترونيك انجام مي شود كه از كلية روش‌هاي ممكن بايد سود جست، هم‌چنين ايجاد و توسعه بانك توالي‌هاي ژني كه امروزه از طريق DNA Barcoding و ساير روش‌ها مي‌توان به كاربرد بايد مورد نظر قرار گيرد.
توسعة كاربرد روش‌هاي نوين در تاكسونومي حشرات
امروزه استفاده از روش‌هاي مولكولي بر اساس DNA و ساير روش‌ها به طور فزاينده در مطالعة حشرات و ساير جانوران كاربرد پيدا كرده‌است كه لازم است دانش كاربرد اين روش‌ها و ابزارهاي مورد نياز تامين شود.
ايجاد و توسعة بانك‌هاي اطلاعات الكترونيكي
براي دستيابي سريع و مطمئن به اطلاعات مربوط به نمونه‌هاي موزه ايجاد بانك‌هاي اطلاعاتي بر اساس روش‌هاي جديد الكترونيك و هماهنگ با روش‌هاي بين‌المللي الزامي است.
توسعة همكاري‌هاي بين‌المللي با متخصصان تاكسونومي حشرات
تاكسونومي‌، علمي بين‌المللي است و به صورت جزيره‌اي و جدا از ديگران قابل توسعه و اطمينان نيست، از اين‌رو شرط پيشرفت در اين علم و توسعة آن، برقراري ارتباط به طرق مختلف با موزه‌هاي مختلف و متخصصين سراسر جهان است كه به صورت بازديد از موزه‌هاي مختلف و دعوت از متخصصين خارجي امكان‌پذير است.
تدوين و اعمال قوانين و مقررات در جهت جلوگيري از جمع‌آوري و خروج ذخاير ژنتيكي توسط افراد غير مسئول و كنترل خروج آن‌ها از مرزهاي هوايي و زميني
در بسياري از كشورهاي جهان قوانين سخت‌گيرآن‌هاي براي كنترل ورود و خروج حشرات از مبادي زميني و هوايي كشور وضع شده‌است. با وجودي كه چندين بار توسط بخش تحقيقات رده‌بندي حشرات و از طريق سازمان حفظ نباتات و پست‌هاي قرنطينة آن اين موضوع دنبال شده‌است، هنوز بسياري از جمع‌آوري‌كنندگان خارجي به سهولت حشرات ايران را جمع‌آوري كرده و از ايران خارج مي‌كنند. لازم است اين موضوع بيش از پيش توسط مسئولين مورد توجه قرار گيرد.

خدمات آموزشي
آموزش نحوة شناسايي حشرات (اعم از مفيد و مضر) با استفاده از صفات مورفولوژيك در دو سطح مقدماتي و پيشرفته
آموزش نحوة شناسايي حشرات (اعم از مفيد و مضر) با استفاده از روش‌هاي مولكولي در دو سطح مقدماتي و پيشرفته
آموزش نظري و عملي اصول بيوسيستماتيك، گونه‌زايي و تكامل
آموزش نحوة تشكيل، تجهيز و تكميل نمايشگاه‌هاي دائمي و موقتی حشره‌شناسی، ارائة توصيه‌های استاندارد در طراحی و راه‌اندازی آن‌ها و آموزش روش‌هاي نگه‌داري حشرات در كلكسيون‌ها و موزه‌ها با برگزاري دوره‌ها و كارگاه‌هاي آموزشي
راهنمايي و يا مشاورة پايان‌نامه‌ها و رساله‌هاي تحصيلي دانشجويان در مقاطع تحصيلي مختلف
آموزش كارآموزان، كارورزان و مربيان دانشگاه‌ها
برگزاري اردوهاي آموزشي براي مدارس و دانشگاه‌ها
آموزش روش تهية نقشه به‌كمك نرم‌افزار ArcGIS با برگزاري دوره‌ها و كارگاه‌هاي آموزشي
همكاري با سازمان صدا و سيما جهت تهية فيلم‌هاي آموزشي در خصوص نحوة جمع‌آوري و شناسايي حشرات
خدمات پژوهشي
اجراي تحقيقات پايه‌اي بيوسيستماتيك با در نظر گرفتن مسائل مربوط به "دامنة تغييرات گونه‌اي"، "تغييرات بين گونه‌اي"، "تغييرات درون‌گونه‌اي"، "زايش گونه‌ها و جمعيت‌ها" و غيره.
اجراي تحقيقات فيلوژنتيك در گروه‌ها و راسته‌هاي مختلف حشرات به روش‌هاي مختلف (اعم از سنتي و مدرن) با تنظيم ماتريكس داده‌ها متشکل از داده‌هاي شكل‌شناسي، رفتارشناسي و مولكولي و نظایر آن
انجام ماموريت‌هاي صحرايي جهت جمع‌آوري و شناسايي فون حشرات ايران و تكميل موزة حشرات هايك ميرزايانس
اجراي تحقيقات در زمينة تنوع زيستي حشرات ايران، تعيين گونه‌هاي غالب و گونه‌هاي در معرض خطر انقراض
نگه‌داري نمونه‌هاي حشرات (اعم از شناسايي‌شده يا نشده) در موزه طبق موازين علمي متداول در موزه‌هاي جهان جهت استفاده‌هاي علمي و فني و پاسخ‌گويي‌هاي لازم
تأمين نيازهاي علمي بخش‌ها و مراكز تحقيقاتي مؤسسه در مركز و شهرستان‌ها و مؤسسات تك‌محصولي و كشاورزي ديم در زمينة شناسايي آفات و حشرات ارسالي
همكاري با بخش‌هاي مؤسسه در زمينة شناسايي آفات مختلف و دشمنان طبيعي آن‌ها در قالب طرح‌هاي مشترك تحقيقاتي
ارتباط، همكاري و هماهنگي با سازمان‌ها و مؤسسات تحقيقاتي و دانشگاهي در زمينة شناسايي فون حشرات و آفات مختلف و دشمنان طبيعي آن‌ها در چهارچوب برنامه‌هاي مشترك تحقيقاتي
پاسخ‌گويي به پرسش‌هاي علمي و فني افراد و مؤسسات داخلي و خارجي
انجام فعاليت‌هاي علمي منطقه‌اي و بين‌المللي از طريق پيشنهاد، پشتيباني و قبول اجراي طرح‌هاي تاكسونوميك حشرات در راستاي اعتلاي جايگاه علمي بخش تحقيقات رده‌بندي حشرات و موزة حشرات هايك ميرزايانس
تهية بانك‌هاي اطلاعاتي گونه‌هاي حشرات شناخته شده و ارائة نرم‌افزارهاي شناسايي فون حشرات ايران و راه‌اندازي موزة تحت وب
استخراج، پايش و مستندسازي اطلاعات موجود در مجموعه‌هاي موزة حشرات هايك ميرزايانس به صورت فهرست حشرات موجود در موزه، مقاله، كتاب و ايراد سخنراني
تهية نقشه‌هاي پراكنش گونه‌ها با لايه‌هاي مختلف اعم از مناطق كشاورزي و يا اقليمي ايران
همكاري با سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری كشور در زمينة شناسايي حشرات تخريب كنندة آثار باستاني
همكاري با سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری كشور در زمينة شناسايي حشرات تخريب كنندة ساختمان‌ها و هتل‌ها و حشرات موذي
همكاري با سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری كشور در زمينة راه‌اندازي اكوتورها و تورهاي حشره‌شناسي
همكاري با وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي در زمينة شناسايي حشرات موذي به‌ويژه در محيط‌هاي بيمارستاني