قالب وردپرس

سن گندم مهم­ترين آفت گندم و جو در ايران، آسياي مركزي و غربي بوده و پراكنش وسيعي در ايران دارد. به دليل گستردگي مناطق انتشار سن گندم، خسارت كمي و كيفي قابل توجه آن و سطوح وسيع سمپاشي عليه اين آفت، بخش تحقيقات سن گندم در سال 1375 به دستور وزیرکشاورزی وقت با هدف تحقيق متمرکز روی اين آفت، مطالعه روش­هاي كاهش جمعيت و به­ویژه روش­هاي غيرشيميایي كنترل آن و تدوين برنامه جامع مديريت تلفيقي سن گندم با توجه به شرايط اقليمي و اجتماعي هريك از مناطق سن­خيز كشور تشكيل گرديد. این بخش در حال حاضر علاوه بر سن گندم، تحقیقات در زمینۀ مدیریت تلفیقی سایر آفات گندم و جو کشور را نیز بر عهده دارد.

بخش تحقیقات سن گندم فعاليت­های تحقيقي و تحقيقي­-­ اجرایي خود را از سال 1375 با تدوين و اجراي 23 طرح تحقيقي و تحقيقي­-­ اجرایي آغاز كرده است. در اين مدت، بخش تحقيقات سن گندم 14 کارگاه آموزشي ملی و بین المللی و 3 گردهمايي ساليانه را برگزار کرده و 3 دستورالعمل فني ارائه کرده است. همچنین بیش از 30 پروژۀ تحقيقاتي و 7 پايان نامه دوره دكتري و كارشناسي ارشد در این بخش انجام شده و بیش از 40 مقاله علمی توسط محققین بخش به چاپ رسیده است.

بخش تحقيقات سن گندم داراي پنج آزمايشگاه کنترل بیولوژیک، مدیریت تلفیقی، اکولوژی، فیزیولوژی و ارقام مقاوم بوده و فعاليت­های تحقيقي و تحقيقي­-­ اجرایي خود را در اين زمينه­ها به انجام مي­رساند. این بخش هچنین آزمایشگاه زیست فناوری مجهزی در اختیار دارد که حاصل توانمندی و مشارکت فعال آن در پروژه­های ملی کاربردی و جذب اعتبار پژوهشی است. فعاليت­هاي پژوهشي، آموزشي و ترويجي بخش تحقيقات سن گندم در مقياس ملي با همكاري سایر مراکز علمی و اجرايي مانند موسسه تحقيقات بیوتکنولوزی، موسسه تحقیقات اصلاح و تهيه نهال و بذر، موسسه تحقيقات ديم، موسسه تحقيقات خاك و آب،‌ پژوهشكده غلات، مراكز تحقيقات كشاورزي و سازمان حفظ نباتات و در ابعاد بين­المللي با همكاري موسساتي مانند ايكاردا انجام شده و در حال حاضر نيز ادامه دارد.

بخش تحقیقات سن گندم یکی از کارآمدترین بخش­های موسسه تحقیقات گیاه­پزشکی کشور در زمینۀ اکولوژی کاربردی است، بطوری که محققین این بخش علاوه بر توانایی تشخیص گونه­های مختلف آفات خسارت­زا به مزارع گندم و جو و تحقیقات مربوط به سامانۀ اطلاعات جغرافيايي، از تجربۀ کافی در زمینۀ مطالعۀ اجزای تشکیل دهندۀ مدیریت تلفیقی آفات مانند بررسی الگوها و مدل­های نمونه­برداری، طراحی شبكه­هاي مراقبت، تعیین سطح زیان اقتصادی، مطالعۀ جدول زندگی و دینامیسم جمعیت، مطالعۀ تئوری­ها و استراتژی­های کنترل بیولوژیک و بهینه­سازی روش­های پرورش و کنترل آفات بهره می­برند.

از دستاوردهای این بخش می­توان به ارایۀ روش­ها و مدل­های نمونه­برداری براي ردیابی جمعيت سن گندم، تعیین سطح زیان اقتصادی حشرات کامل و پوره­های سن گندم، مطالعه كارايي و جدول زندگي زنبورهاي پارازيتوييد تخم سن گندم و توسعه كنترل بيولوژيك سن گندم با استفاده از زنبورهاي پارازيتوئيد تخم و توسعه شبكه­هاي مراقبت در مديريت تلفيقي سن گندم اشاره کرد. همچنین فعالیت­های این بخش در زمینۀ بهینه­سازی کنترل شیمیایی سن گندم علاوه بر معرفی و ثبت حشره­کش­های جدید در راستای تنوع بخشی آفت­کش­های موثر روی این آفت، منجر به کاهش 40 درصدی دوز توصیۀ شدۀ پر­مصرف­ترین حشره­کش مورد استفاده (دلتامترین) شده است که با توجه به سطح سمپاشی وسیع (بیش از دو میلیون هکتار) صرفه­جویی ارزی قابل توجهی را به همراه دارد.